Buteyko bij astma en COPD

Astma en COPD zijn aandoeningen aan de longen. COPD (Chronisch Obstructieve Longziekte) kan zich op twee manieren uiten: als chronische bronchitis of als longemfyseem. Astma gaat gepaard met aanvallen van benauwdheid die weer over kunnen gaan. Bij COPD is de ademhaling voortdurend bemoeilijkt. Buteyko heeft als longarts veel onderzoek gedaan. De methode heeft wereldwijd al veel mensen geholpen om hun ziekte onder controle te krijgen.

Hieronder staat kort beschreven wat er in de longen gebeurt bij de verschillende longziektes.

Wat gebeurt er bij astma?

Bij astma is er sprake van een vernauwing van de luchtwegen. Dit heeft drie oorzaken (zie het plaatje): 1. het glad spierweefsel rondom de luchtwegen is verkrampt, 2. het slijmvlies in de luchtwegen is ontstoken en zwelt op en 3. het slijmvlies produceert meer slijm. De vernauwing van de luchtwegen leidt tot allerlei klachten. Artsen kunnen slechts astma-medicatie voorschrijven om de symptomen te onderdrukken. Deels helpen die medicijnen, maar ze creëren afhankelijkheid en hebben bijwerkingen. En bovendien gaat de astma er niet mee weg. De kans is groter dat de medicatie wordt opgeschroefd (naar langwerkende luchtwegverwijders) dan dat het afgebouwd kan worden.

Wat gebeurt er bij chronische bronchitis?

 

Bij bronchitis zijn de bronchiën ontstoken. De ontstoken wand van de bronchiën zwelt op en er wordt meer slijm gemaakt. Dit maakt het ademhalen moeilijker en veroorzaakt hoesten. Acute bronchitis ontstaat vaak na een verkoudheid of griep. De ziekteverwekkers zorgen in de bronchiën voor een onsteking. Genezing is dan meestal een kwestie van uitzieken. Bij chronische bronchitis is de ontsteking blijvend geworden. Het maakt het slijmvlies in de bronchiën dikker, waardoor de lucht er moeilijker doorheen stroomt. Bovendien wordt er meer slijm geproduceerd, zodat je meer moet hoesten. De trilhaartjes die het slijm afvoeren raken vaak beschadigd, wat het ophoesten van slijm moeilijker maakt. De klachten worden in de loop der jaren vaak erger.

Wat gebeurt er bij longemfyseem?

 

Bij longemfyseem zijn de longblaasjes beschadigd en werken ze niet goed meer. De longblaasjes zijn belangrijk: hier wordt de ingeademde zuurstof uitgewisseld met koolzuurgas dat vanuit het lichaam naar de longen is afgevoerd. Emfyseem is vaak het gevolg van roken, maar kan ook komen door het inademen van giftige stoffen of door een erfelijke aandoening. Als longblaasjes stuk zijn, is het moeilijker om zuurstof op te nemen.

Normaal gesproken is de hemoglobine in de rode bloedcellen volledig verzadigd met zuurstof als het bloed de longen verlaat. Bij gezonde longen en een rustige ademhaling laat de oximeter een saturatie van ongeveer 97% zien. Bij longemfyseem kan die gerust onder de 90% zakken, zeker bij inspanning. Longemfyseem geeft vaak een benauwd gevoel. Uitademen gaat moeilijk en de ademhaling is vaak sneller. Een piepende ademhaling en veel hoesten zijn bekende symptomen. En doordat er minder zuurstof in het bloed komt, wordt je snel erg moe.

Buteyko’s visie op astma en COPD

Buteyko ziet astma en COPD als verdedigingsmechanismen van het lichaam tegen het verlies van koolzuurgas. Koolzuurgas is essentieel voor verschillende lichaamsprocessen. Een langdurig diepe ademhaling veroorzaakt een te lage concentratie en dat is ongezond. Het vermindert onder andere de zuurstofopname door de lichaamscellen.

Volgens Buteyko vernauwen de luchtwegen zich om toch voldoende koolzuurgas te behouden. Bij sommige mensen verkrampt het glad spierweefsel om de luchtwegen, waardoor de luchtstroom vermindert. Dit uit zich in astma. Bij anderen raken de bronchiën chronisch ontstoken, met een dikkere slijmlaag en meer slijmproductie tot gevolg. Op deze manier vernauwen de luchtwegen van binnenuit, maar met hetzelfde effect: een verminderde luchtstroom.

Bij longemfyseem is er wat anders aan de hand. Mensen met longemfyseem ademen veel lucht in en uit. Toch is er het gevoel te weinig lucht te krijgen. Buteyko verklaart dit door te wijzen op gezonde en ongezonde delen van de longen. De gezonde delen ademen te veel en de ongezonde te weinig. Per saldo is het bloed dat de longen dan verlaat te weinig met zuurstof verzadigd. Het ademhalingscentrum in de hersenen registreert dit en maakt de ademhaling zwaarder om meer zuurstof te krijgen. Maar alleen de gezonde delen kunnen dit aan en daar ontstaat de chronische hyperventilatie. Door de te zware belasting raken ze op termijn óók beschadigd. Dit maakt longemfyseem tot een progressieve ziekte.

De Buteyko-methode bij astma

Leven zonder astma. Dick KuiperDe Buteyko-methode bestaat in de kern uit het doen van ademhalingsoefeningen, waardoor je stap voor stap rustiger gaat ademen. Ook worden leefstijladviezen gegeven in relatie tot de ademhaling. Naarmate je hiermee vooruitgang boekt, en meer koolzuurgas in je bloed behoudt, zullen problemen met de ademhaling verminderen.

Veel mensen hebben goede resultaten geboekt, wat ook aangetoond is met wetenschappelijk onderzoek. Uit Engels onderzoek in 2003 kwam naar voren dat astmapatiënten na zes maanden 100% minder luchtwegverwijder gebruikten en 42% minder ontstekingsremmer. Kleinschalig onderzoek onder kinderen in 2006 in Nieuw-Zeeland toonde een reductie van luchtwegverwijder van 66% en 41% minder ontstekingsremmer.

Kinderen gaan tijdens het trainen over het algemeen makkelijker vooruit. De ervaring leert dat de meeste volwassenen hun astmaklachten kwijtraken bij een controlepauze van rond de 25.

Buteyko bij COPD

Ook chronische bronchitis trekt weer weg als de ademhaling rustiger wordt. In de Buteyko-cursus is er extra aandacht voor hoesten, hoe je dit kunt voorkomen en hoe je het beste kunt hoesten als de hoestprikkel toch te sterk wordt.

Bij longemfyseem helpt de Buteyko-methode om gedeeltes van de longen die slecht functioneren weer geopend te krijgen en om verdere verslechtering van de longen tegen te gaan. Beweging is belangrijk, maar alleen met een rustige, beheerste neusademhaling. Veel mensen met longemfyseem blijven hun oefeningen lange tijd doen om niet verder achteruit te gaan. Zo houden ze genoeg adem om dingen te doen.

Buteyko werkt complementair

De Buteyko-methode is geen medische behandeling, maar werkt complementair. Aanpassing van medicatie doe je altijd in overleg met je behandelend arts.

Heb je astma of andere luchtwegklachten?

Wil je op een natuurlijke manier je klachten verminderen? Neem dan gerust contact op om je situatie voor te leggen. Het advies is gratis en vrijblijvend.

Aanmelden voor de cursus?